De boomvormige windturbine die de briesjes in de stad kan opvangen

Een beroemde uitspraak van Jules Verne luidt: "Alles wat mooi en groots is in de wereld, kwam er doordat iemand buitensporig veel hoop durfde te koesteren." 

Icade. Parc Portes de Paris

Toen ik de Arbre à Vent voor het eerst zag, moest ik denken aan dat citaat. De Arbre à Vent combineert een mooi, poëtisch design met een ambitie die we zeker 'buitensporig' kunnen noemen - dat geeft ook bedenker Jérôme Michaud-Larivière grif toe. Het is een windturbine in de vorm van een boom, speciaal ontworpen om de briesjes in de stad op te vangen.

"Je hebt het vast wel eens gemerkt: je bent in de stad en het is windstil, maar toch kun je nog steeds de bladeren van de bomen horen ruisen. Er is vrijwel altijd een licht briesje, waarom kunnen we die wind niet opvangen om energie te produceren? Ik ging op zoek naar een oplossing voor die paradox."

 "Dit is maar een stukje van een veel groter probleem. Wereldwijd gebruiken we jaarlijks ongeveer 17 terawatt energie per jaar. De wind genereert jaarlijks wereldwijd ongeveer 800 terawatt. Als we al die wind zouden kunnen opvangen, zouden we kunnen beschikken over meer dan 20 keer de hoeveelheid energie die we nodig hebben! De verhouding tussen de hernieuwbare energie die beschikbaar is, en de manier waarop we elektriciteit produceren en consumeren, zit dus helemaal scheef. Die vaststelling zou een drijfveer moeten vormen om op zoek te gaan naar andere manieren om de energie om ons heen op te vangen en op te slaan."

De feiten geven Michaud-Larivière gelijk. In zijn thuisland Frankrijk wordt momenteel slechts ongeveer 3,1 procent van de energie geproduceerd in windmolenparken.

Michaud-Larivière begon dan ook na te denken over manieren om die turbulente stadsbriesjes op te vangen en de energie op te slaan. Hij wilde zijn concept bovendien in een vorm gieten die consumenten, architecten en beleidsmakers zou inspireren om na te denken over mogelijkheden om elektriciteit op te wekken dicht bij de plaats van verbruik.

Toen ik de Arbre à Vent voor het eerst zag, was ik meteen verkocht. Het is een briljant idee. Als consument kun je geen grote windturbine bouwen in je achtertuin, maar de Arbre à Vent maakt het nu mogelijk om een windboom bij je huis te zetten. Dat past bij de visie van Smappee: de consument in staat stellen om zelf zijn verantwoordelijkheid op te nemen in de veranderende wereld van de hernieuwbare energie.

Boomvormige windturbine 2

"We werkten aan een bladvormige turbine die al elektriciteit zou kunnen opwekken bij de helft van de windsnelheid die nodig is voor een grotere windturbine. We noemen ze aeroleafs, en ze zijn ontwikkeld om microturbulentie op te vangen. Ze produceren al energie bij windsnelheden van ongeveer 2 m/s, terwijl de traditionele windturbines gericht op de consument 4 m/s nodig hebben. Ook hoeven de windsnelheid of de windrichting niet constant te zijn. Dat maakt de aeroleafs erg nuttig in een stedelijke context."

De Arbre à Vent van de huidige generatie produceert zo'n 2500 kWh per jaar. Dat is ongeveer een derde van het gemiddelde jaarlijkse verbruik van een Frans huishouden.

"Dat is nog niet erg veel. Maar de elektriciteit wordt wel vlak voor je deur gegenereerd. En laten we niet vergeten dat de energie meteen wordt geproduceerd, zonder de extra installatiekosten die soms hoog kunnen oplopen.

Door een turbine bij je voordeur of in je achtertuin te plaatsen, vermijd je bovendien energieverliezen tijdens het energietransport. De energiebedrijven vertellen dit liever niet, maar 5 tot 10 procent van de opgewekte energie gaat verloren op het transmissienet, op weg van de centrale naar jouw stopcontact.

De belangrijkste uitdagingen voor de Arbre à Vent vandaag? De prestaties verbeteren en de prijs naar beneden halen. De huidige generatie van de Arbre à Vent is niet enkel een goedkopere manier om elektriciteit op te wekken, het is ook een educatief project."

"In bepaalde omstandigheden kan de Arbre een veel goedkoper alternatief zijn voor het opwekken van energie dan andere systemen. Maar ik zal eerlijk zijn: in veruit de meeste gevallen is dat vandaag niet het geval. Daarbij moet je natuurlijk wel in gedachten houden dat we vandaag nog niet kunnen profiteren van schaalvoordelen. Daarnaast is er nog ruimte om de efficiëntie van de aeroleafs op te trekken van ongeveer 23 procent naar 28 procent."

Na het debuut op de klimaattop in Parijs vorig jaar werden er ongeveer 30 Arbres à Vent verkocht in Europa. Acht daarvan zijn momenteel geïnstalleerd in Zwitserland, Frankrijk en België.

"Onze klanten zijn meestal mensen die actief bezig zijn met duurzaamheid - architecten, ontwerpers, productontwikkelaars, maar ook steden die een voorbeeld willen geven van lokale, niet-invasieve energieproductie. Onze klanten weten dat de boom meer kost dan hij oplevert, maar het zijn mensen die zich persoonlijk willen inzetten voor de energietransitie. Ze willen een voorbeeldfunctie opnemen. We kunnen hier op aarde niet rustig gaan zitten wachten tot de energietransitie plaatsvindt: we moeten er zelf werk van maken."

"Zodra we starten met massaproductie, kunnen we zonder subsidies wellicht een terugverdientijd van ongeveer acht jaar halen. Er is nog werk aan de winkel, maar we zouden de boom bijvoorbeeld kunnen bedekken met fotovoltaïsche cellen. Mijn ultieme droom is een Arbre à Vent op mensenmaat, in een formaat dat verkocht kan worden in doe-het-zelfzaken als Home Depot en Leroy Merlin. Je kunt er dan één kopen en de boom planten bij je voordeur."

Boomvormige windturbine 3

Meer over de Arbre à Vent: http://www.newwind.fr/en/

Stefan Grosjean (@stfngrsjn) zet zich in voor hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Hij is de oprichter en de CEO van Smappee (www.smappee.com), de slimste energiemonitor voor thuis.



 Heb je zelf interessante ideeën die je met ons wilt delen? Mail ons welke topics jou bezighouden: s.slabinck@smappee.com