ISO 15118-20 vanaf 2027: wat verandert er in het beheer van je laadpalen?

De belangrijkste feiten

• Nieuwe of vervangen laadpalen moeten vanaf 1 januari 2027 ISO 15118-20 ondersteunen. Dat geldt voor publieke laadpalen en voor private vaste AC- en DC-laadpalen, zoals op het bedrijfsterrein, in een depot of thuis.
• Elke ISO 15118-20-laadpaal heeft een eigen digitaal certificaat nodig, dat vernieuwd moet worden.
• Volledige ondersteuning van ISO 15118-20 in de backoffice komt met OCPP 2.1.
• Bestaande publieke snelladers (50 kW of meer) op het trans-Europese vervoersnetwerk (TEN-T) moeten op dezelfde datum pinnen of contactloos betalen accepteren.
• Vanaf 1 januari 2027 moeten ook bestaande bedrijfspanden met meer dan 20 parkeerplaatsen meer laadpunten hebben. Die nieuwe laadpunten vallen direct onder ISO 15118-20.

_{Bronnen: EUR-Lex, Commission Delegated Regulation (EU) 2025/656; Hubject, 6.0 ISO15118-20 What is new?; Open Charge Alliance, Open Charge Point Protocol; Noerr, A new mandatory legal framework for charging infrastructure in Europe; Ondernemersplein, Verplichte laadpalen op bedrijfsparkeerplaats}

Wat vragen AFIR en ISO 15118-20?

AFIR is de Europese verordening voor laadinfrastructuur. Publieke laadpalen moeten vandaag al verbonden zijn, slim kunnen laden, transparante prijsinformatie tonen en toegankelijk zijn zonder abonnement.

ISO 15118-20 voegt daar een gemeenschappelijke en beveiligde communicatiestandaard tussen wagen en laadpaal aan toe. Die maakt onder meer Plug & Charge, een nauwkeurigere sturing van het laadvermogen en op termijn bidirectioneel laden mogelijk.

Vanaf 1 januari 2027 wordt de norm verplicht voor alle nieuwe laadpalen en voor laadpalen die grotendeels of volledig vervangen worden, zowel publiek als privaat. In de regelgeving wordt zo’n vervanging een ‘renovatie’ genoemd. Gewoon onderhoud valt daar niet onder.

Wil je de volledige achtergrond en tijdlijn? Lees ons artikel over AFIR en ISO 15118-20.

Waarom heeft elke laadpaal een digitaal certificaat nodig?

Met ISO 15118-20 wordt versleutelde communicatie verplicht. Voor het laden start, moeten de wagen en laadpaal elkaars identiteit kunnen controleren. Daarom heeft elke laadpaal een eigen digitaal certificaat nodig. Je kunt het vergelijken met een digitale identiteitskaart die via een vertrouwde certificaatketen wordt uitgegeven.

Die certificaten zijn maar beperkt geldig. Het certificaatbeleid van CharIN raadt voor laadpalen een geldigheid van twee tot drie maanden aan. Ze moeten dus meerdere keren per jaar vernieuwd worden.

Dat maakt certificaatbeheer een vast onderdeel van het beheer van je laadinfra. Iemand moet de certificaten aanvragen, hun vervaldatum opvolgen en ze tijdig vernieuwen, bij voorkeur automatisch via de backoffice. Ben je eigenaar van de laadpalen, maar worden ze door een CPO uitgebaat? Leg dan duidelijk vast wie hiervoor verantwoordelijk is.

Volstaat OCPP 1.6 nog?

Niet als je alle mogelijkheden van ISO 15118-20 wilt benutten. OCPP is het communicatieprotocol tussen de laadpaal en de backoffice. OCPP 1.6 wordt vandaag nog veel gebruikt, maar dateert van vóór de ondersteuning van ISO 15118.

OCPP 2.0.1 voegt ondersteuning voor ISO 15118 toe. OCPP 2.1 gaat verder en ondersteunt ISO 15118-20 volledig, inclusief bidirectioneel laden.

OCPP 1.6 en 2.x zijn niet onderling compatibel. Overstappen is dus meer dan een gewone software-update. Hou hier rekening mee bij je hardware- en backofficekeuzes voor 2027.

_{Bronnen: European Commission, Questions and answers on the regulation on the deployment of alternative fuels infrastructure (EU 2023/1804); EUR-Lex, Commission Delegated Regulation (EU) 2025/656; Hubject, 6.0 ISO15118-20 What is new?; CharIN, Certificate Policy (CP) for an ISO 15118 V2G PKI; Open Charge Alliance, Open Charge Point Protocol}

Wat betekent pinbetaling in de dagelijkse praktijk?

Een betaalterminal plaatsen is het makkelijke deel. Hem exploiteren brengt extra werk mee:

• Reservering vooraf: net als bij de benzinepomp reserveert een kaartbetaling eerst een bedrag. Afhankelijk van de bank blijft dat vijf tot zeven dagen of langer vastgezet, dus leg dat uit op het scherm.
• Betaalbewijs: bestuurders willen een bewijs, en zakelijke rijders een factuur met btw.
• Heldere schermen: het scherm van de laadpaal en de kaartlezer moeten dezelfde sessie en prijs tonen.
• Gedeelde terminals: één terminal kan meerdere laadpalen bedienen, zolang bestuurders makkelijk de juiste kiezen.
• Prijsregels: bij snelladers reken je per kWh af. Een tarief per minuut voor wie te lang blijft staan mag, transactiekosten niet.

_{Bronnen: EUR-Lex, Regulation (EU) 2023/1804 on the deployment of alternative fuels infrastructure; European Commission, Questions and answers on the regulation on the deployment of alternative fuels infrastructure (EU 2023/1804)}

Hoe verandert slim laden met ISO 15118-20?

De auto beslist voortaan mee over hoe hij laadt. ISO 15118-20 biedt twee sturingsmodi:

• Geplande sturing: auto en laadpaal spreken een laadplan af op basis van de energie die de auto nodig heeft en de vertrektijd van de bestuurder. Dat past bij publieke en semipublieke locaties zoals hotels, winkels en parkeergarages.
• Dynamische sturing: je energiemanagementsysteem bepaalt de limiet en zorgt dat elk voertuig op tijd klaar is. Dat past bij depots, waar één systeem alle voertuigen plant.

In beide gevallen heeft de locatie een limiet voor het hele gebouw nodig. Anders spreekt elke auto zijn eigen plan af en gaan ze samen over het vermogen van de aansluiting.

En auto's die ISO 15118-20 niet ondersteunen?

Die blijven nog jaren komen, dus elke locatie moet twee generaties auto’s bedienen. Houd laadpassen, apps en betaalterminals beschikbaar en zorg dat het laadbeheer ook voor oudere auto’s werkt. Leer je helpdesk communicatieproblemen tussen auto en laadpaal herkennen, niet alleen hardwarestoringen.

_{Bronnen : Typhoon HIL, ISO 15118-20 Protocol; CharIN, CharIN Interoperability Guide 2.0: Minimum Scope for Implementation of ISO 15118-20 DC Bidirectional Power Transfer in Dynamic Control Mode}

Welke Nederlandse regels spelen nog meer mee?

• Netcongestie: laadinfrastructuur krijgt geen voorrang bij extra netcapaciteit. Goedkopere transportrechten voor vaste tijdsblokken werken alleen als je laden echt binnen die blokken houdt. Slim laden is dus geen luxe.
• Prijs en data: de ACM eist dat de prijs vooraf duidelijk is en de factuur klopt. Elke CPO met publieke laadpunten levert data aan DOT-NL van NDW, sinds 14 april 2026 in DATEX II-formaat.
• Bedrijfspanden: vanaf 1 januari 2027 hebben bestaande niet-woongebouwen met meer dan 20 parkeerplaatsen één laadpunt per 10 plaatsen nodig, of leidingen voor de helft van de plaatsen. Die nieuwe laadpunten moeten ISO 15118-20 ondersteunen. 

_{Bronnen: ACM, Codebesluit prioriteringsruimte transportverzoeken 2025; ACM, Codebesluit alternatieve transportrechten; ACM, ACM: prijs van opladen elektrische auto moet uiterlijk 1 december volledig duidelijk zijn; NDW, DOT-NL; Ondernemersplein, Verplichte laadpalen op bedrijfsparkeerplaats}

Wat doe je het best voor 1 januari 2027?

1. Zet alle laadprojecten op een rij die na 31 december 2026 in gebruik gaan.
2. Controleer of elk laadpaalmodel ISO 15118-20 ondersteunt, of een schriftelijk bevestigd software-updatepad heeft.
3. Vraag je exploitant welke OCPP-versie hij gebruikt en wanneer hij overstapt naar 2.x.
4. Spreek af wie certificaten, betalingen, terugbetalingen en ondersteuning van bestuurders regelt.
5. Breng de bestaande snelladers in kaart die nog een betaalterminal nodig hebben.
6. Stel een vermogenslimiet voor de hele locatie in, afgestemd op je aansluiting en transportcontract.

Goed om te weten: brancheorganisatie CharIN heeft gevraagd de deadline naar 2028 te verschuiven, maar er is geen wijziging aangenomen.

_{Bron: CharIN, CharIN Responds to European Commission Review of AFIR}

Veelgestelde vragen

Geldt ISO 15118-20 ook voor mijn bestaande laadpalen?

Nee, de verplichting geldt voor laadpalen die vanaf 1 januari 2027 geplaatst worden. Bestaande laadpalen moeten pas voldoen wanneer hun uitrusting grotendeels of volledig vervangen wordt.

Moeten private laadpalen op de bedrijfsparking ISO 15118-20 ondersteunen?

Ja, als het gaat om vaste AC- of DC-laadpalen die vanaf 1 januari 2027 geplaatst of vervangen worden. Mobiele laadkabels voor een gewoon stopcontact vallen er niet onder.

Kunnen mijn laadpalen met ISO 15118-20 automatisch bidirectioneel laden?

Nee, de norm maakt bidirectioneel laden mogelijk, maar daarvoor heb je ook geschikte auto's, hardware en backofficesoftware nodig, zoals OCPP 2.1.

Kan Plug & Charge een betaalterminal vervangen?

Nee, Plug & Charge werkt op basis van een contract en geldt onder AFIR daarom niet als betaling zonder abonnement.

_{Sources : EUR-Lex, Commission Delegated Regulation (EU) 2025/656; Open Charge Alliance, Open Charge Point Protocol; European Commission, Questions and answers on the regulation on the deployment of alternative fuels infrastructure (EU 2023/1804)}