Zonnecarports en netcongestie: hoe benut je de stroom zelf?
In Frankrijk zijn zonnepanelen boven grote parkeerterreinen verplicht. In Nederland geldt zo’n algemene verplichting nog niet. Toch worden zonnecarports hier steeds interessanter. Door netcongestie kun je op veel plekken opgewekte stroom niet of slechts beperkt terugleveren aan het net.
Daarom is het belangrijk om vooraf te bekijken waar de opgewekte stroom naartoe gaat en hoe je die op je eigen locatie kunt gebruiken.
Zijn zonnecarports verplicht in Nederland?
In maart 2023 nam de Tweede Kamer een motie aan om zonnepanelen op grote parkeerterreinen te verplichten, naar Frans voorbeeld. Begin 2025 liet het kabinet weten dat het dit nog onderzocht, onder meer vanwege eigendomsrechten, netcapaciteit en eigen verbruik met 2030 als richtjaar.
Europa stelt wel eisen. De herziene Europese richtlijn voor de energieprestatie van gebouwen vraagt uiterlijk eind 2029 zonne-installaties op nieuwe overdekte parkeerplaatsen die direct aan een gebouw grenzen, voor zover dat technisch, economisch en functioneel haalbaar is.
Bronnen: Solar Magazine, Kabinet beslist later dit jaar over verplichten zonnecarports; EUR-Lex, Richtlijn (EU) 2024/1275 betreffende de energieprestatie van gebouwen, artikel 10
Netcongestie maakt zelfverbruik belangrijker
Eind juni 2026 stonden bij de netbeheerders 8.558 aanvragen voor teruglevering op de wachtlijst, samen goed voor 5.693 MW. Daarnaast wachtten 15.498 aanvragen op extra afnamecapaciteit. Een nieuwe zonne-installatie kan daardoor niet overal onbeperkt terugleveren. Ook een grotere aansluiting is vaak niet direct beschikbaar.
Ook wanneer terugleveren mogelijk is, staat de opbrengst onder druk. Zonnepanelen produceren vooral rond het middaguur, wanneer veel andere installaties ook stroom opwekken. In 2025 telde Nederland 584 uren met een negatieve stroomprijs, tegenover 458 in 2024.
Bronnen: Netbeheer Nederland, Feiten en cijfers; TenneT, Stijging stroomprijzen, stijging stroomexport en stabiele kosten voor congestiemanagement
Hitzeflaute: meer vraag naar stroom tijdens hitte
Tijdens warme, windstille periodes kan de productie van windenergie afnemen, terwijl de vraag naar elektriciteit voor koeling juist stijgt. In Duitsland wordt dit verschijnsel ook wel Hitzeflaute genoemd. Vooral later op de dag, wanneer zonnepanelen minder produceren, kan de druk op de elektriciteitsvoorziening toenemen.
Voor bedrijven is het daarom interessant om het laden van elektrische auto’s zoveel mogelijk af te stemmen op de uren met zonneproductie. Een EMS kan de laadsessies daarop aanpassen, rekening houdend met de energiebehoefte van het gebouw en de beschikbare netcapaciteit.
Zelf opgewekte stroom op locatie gebruiken wordt daardoor steeds interessanter. Elke kilowattuur die je direct verbruikt, hoef je niet van het net af te nemen of terug te leveren. Een zonnecarport kan daar goed bij passen, zeker als er overdag elektrische auto’s geparkeerd staan.
Ontdek hoe slim energiebeheer je beschermt tegen een Hitzeflaute
Zonnestroom gebruiken voor het laden van elektrische auto’s
Op kantoorlocaties staan auto’s vaak van ’s ochtends tot laat in de middag geparkeerd, precies wanneer zonnepanelen veel stroom produceren. Bij winkels is de parkeerduur korter, maar ook daar vindt het meeste bezoek overdag plaats. Daardoor kan EV-laden een groot deel van de zonnestroom direct benutten.
Ook de regelgeving maakt het verstandig om zonnecarports en laadpunten samen te plannen. Bestaande utiliteitsgebouwen met meer dan 20 parkeerplaatsen moeten sinds 2025 minstens één laadpunt hebben. Vanaf 1 januari 2027 wordt dat één laadpunt per tien parkeerplaatsen, of leidingen voor minstens de helft van de plaatsen. Als je kabelgoten, bekabeling en het benodigde vermogen meteen bij de bouw meeneemt, voorkom je dat het parkeerterrein later opnieuw open moet.
Een studie voor het ministerie van Klimaat en Groene Groei adviseert om grote zonnecarports te koppelen aan de energievraag van bedrijven op dezelfde locatie. Laden zal niet alle zonnestroom opnemen, bijvoorbeeld in het weekend. Ook verlichting, koeling en klimaatinstallaties kunnen de opgewekte energie gebruiken.
Bronnen: Ondernemersplein, Laadpalen verplicht bij bedrijf met parkeerplaats; RVO, Zonne-energie op infrastructuur
Waarom zonnepanelen en laadpunten sturing nodig hebben
Zonnepanelen en laadpunten op dezelfde locatie zorgen niet automatisch voor laden op zonnestroom. Zonder afstemming begint een laadpaal te laden zodra een auto wordt aangesloten, ook wanneer er weinig zon is. Als meerdere auto’s tegelijk laden, kan de beschikbare aansluitcapaciteit snel bereikt worden. Door netcongestie is die capaciteit vaak niet eenvoudig uit te breiden.
Een energiemanagementsysteem (EMS) houdt daarom drie zaken in realtime bij: de zonneproductie, het energieverbruik van het gebouw en de laadvraag van de auto’s. Zo kan het laadvermogen toenemen wanneer er zonnestroom over is en afnemen als het gebouw meer energie nodig heeft. De aansluiting blijft daarbij binnen de beschikbare capaciteit.
Een batterij toevoegen: zonne-energie bewaren voor later
Ook met slim laden wordt niet alle zonnestroom van een carport meteen verbruikt. In het weekend, op rustige momenten of wanneer auto's pas 's avonds aankomen, kan een batterij (BESS) het overschot opslaan voor later gebruik.
Bij netcongestie is dat extra interessant. Als terugleveren beperkt of niet mogelijk is, kan een batterij voorkomen dat zonnestroom verloren gaat. Ook waar terugleveren wel kan, wordt eigen verbruik steeds belangrijker. In 2025 telde Nederland namelijk 584 uren met een negatieve stroomprijs.
Een batterij helpt ook om de bestaande netaansluiting beter te benutten. Wanneer meerdere auto's tegelijk laden, levert ze een deel van het benodigde vermogen. Zo blijft de locatie binnen de beschikbare capaciteit, zonder dat elke laadsessie vertraagd moet worden.
In combinatie met slim beheer wordt de stroom slim verdeeld tussen het gebouw, de laadpunten en de batterij, afhankelijk van de zonneproductie en het verbruik op de locatie.
Niet elk parkeerterrein heeft een batterij nodig. De meerwaarde hangt af van het zonne-overschot, de laadmomenten en de beschikbare netcapaciteit. Door het energieverbruik van de locatie te analyseren, kun je bepalen of opslag interessant is en welke batterijcapaciteit nodig is.
Bron: TenneT, Stijging stroomprijzen, stijging stroomexport en stabiele kosten voor congestiemanagement
Vier vragen voordat je investeert
Wie parkeert er onder de carport, en wanneer?
De parkeeruren en verblijfsduur bepalen hoeveel zonnestroom je voor het laden kan gebruiken.
Welke andere verbruikers kunnen de zonnestroom gebruiken?
Denk aan verlichting, koeling en installaties in het gebouw. Hoe meer je overdag zelf verbruikt, hoe groter het zelfverbruik.
Hoeveel stroom kun je terugleveren?
Controleer de capaciteitskaart en de mogelijkheden bij de netbeheerder voordat je het ontwerp vastlegt. Bij netcongestie is zelfverbruik extra belangrijk.
Hoe stem je opwek, gebouw en laadpunten op elkaar af?
Met metingen en slimme sturing kun je de beschikbare zonnestroom gebruiken op de momenten dat die wordt opgewekt.
Veelgestelde vragen
Zijn zonnepanelen op parkeerplaatsen verplicht in Nederland?
Volgens de bronnen bij dit artikel geldt er nog geen algemene Nederlandse verplichting voor zonnecarports. De Tweede Kamer vroeg in 2023 wel om zo’n verplichting te onderzoeken. De Europese regels stellen daarnaast eisen aan nieuwe overdekte parkeerplaatsen die direct aan gebouwen grenzen, uiterlijk eind 2029.
Wat kan ik doen als ik door netcongestie niet mag terugleveren?
Gebruik de opgewekte stroom zoveel mogelijk op de eigen locatie, bijvoorbeeld voor het gebouw, koeling of het laden van elektrische auto’s. Een energiemanagementsysteem helpt om productie en verbruik op elkaar af te stemmen.
Hoeveel laadpunten moet een bedrijfsparkeerterrein hebben?
Bestaande utiliteitsgebouwen met meer dan 20 parkeerplaatsen moeten sinds 2025 minstens één laadpunt hebben. Vanaf 1 januari 2027 geldt één laadpunt per tien parkeerplaatsen, of leidingen voor minstens de helft van de plaatsen.
Kan een zonnecarport laadpalen voeden?
Ja, auto’s die overdag geparkeerd staan, kunnen de stroom van een zonnecarport direct gebruiken. Met een energiemanagementsysteem stem je het laadvermogen af op de zonneproductie en blijf je binnen de capaciteit van je aansluiting.
Heeft een zonnecarport een batterij nodig?
Niet altijd. Een batterij is vooral nuttig als u door netcongestie niet alles kunt terugleveren, als er vooral ‘s avonds wordt geladen, of als uw aansluiting krap is. Er is een energiemanagementsysteem nodig dat bepaalt wanneer de batterij laadt en ontlaadt.