Laadinfrastructuur voor hotels: van regelgeving tot netcongestie
Voor hotels die laadpalen willen plaatsen, is de juiste laadpaal maar een deel van het verhaal. AFIR en de EPBD leggen nieuwe eisen op, terwijl de beschikbare netcapaciteit vaak bepaalt wat mogelijk is en hoe snel.
Dit is wat hotels in Nederland moeten weten, en waarmee ze nu al aan de slag kunnen.
De verkoop van elektrische auto's in Europa steeg in 2025 met meer dan 30%, tot 28% van alle nieuwe auto's. Voor 2026 gaan prognoses uit van ongeveer één op drie nieuwe auto's die volledig elektrisch is.
Voor hotels brengt die groei nieuwe verplichtingen mee rond laadinfrastructuur. Twee Europese regels zijn daarbij het belangrijkst: de Alternative Fuels Infrastructure Regulation (AFIR) en de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). In Nederland zijn die eisen inmiddels verwerkt in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
Samen bepalen ze zowel welke laadpalen een hotel mag plaatsen als hoeveel laadinfrastructuur de parking nodig heeft. Ondertussen kan netcongestie ervoor zorgen dat een uitbreiding van de aansluiting maanden tot jaren langer duurt dan verwacht.
Hotels die laadinfrastructuur plannen, kijken dus best verder dan de laadpaal zelf. Regelgeving, parkinginfrastructuur, netcapaciteit, subsidies en hardware maken allemaal deel uit van hetzelfde traject.
Bron: IEA, Global EV Outlook 2026
Wat betekenen AFIR en de EPBD voor hotels?
AFIR en de EPBD hebben allebei impact op laadinfrastructuur, maar ze regelen elk een ander onderdeel.
- AFIR stelt eisen aan de laadpaal en de laadervaring. Voor publiek toegankelijke laadpalen gaat het onder meer om betaalmogelijkheden, prijstransparantie, technische standaarden en slim laden.
- De EPBD stelt eisen aan het gebouw en de parking. Ze bepaalt wanneer utiliteitsgebouwen laadpunten en bekabeling nodig hebben, op basis van onder meer het aantal parkeerplaatsen en of het gebouw nieuw, bestaand of ingrijpend verbouwd is.
Een hotel kan aan de ene regelgeving voldoen en toch niet aan de andere. Bij het plannen van laadinfrastructuur is het dus belangrijk om met beide rekening te houden.
Wat zijn de AFIR-eisen voor laadpalen bij hotels?
Voor publiek toegankelijke laadpalen, inclusief laadpalen die hotels openstellen voor gasten of andere bezoekers, gelden AFIR-eisen die onafhankelijk zijn van de grootte van het gebouw.
- Ad-hoc betalen moet mogelijk zijn zonder abonnement of app. De prijs per kWh moet zichtbaar zijn voordat de laadsessie start.
- Vanaf 1 januari 2027 moet elke laadpaal van 50 kW of meer betaalkaarten rechtstreeks accepteren. Laadpalen die vanaf die datum geïnstalleerd of vervangen worden, moeten ook slim laden ondersteunen.
Deze eisen gelden op Europees niveau. Hotels die nu investeren in laadinfrastructuur, checken dus best of de gekozen hardware ook in 2027 nog aan AFIR voldoet.
Source: ICCT, European Union Alternative Fuel Infrastructure Regulation: EU Policy Update
Wat regelt het Bbl voor laadinfrastructuur bij hotels?
De Nederlandse eisen voor laadinfrastructuur staan inmiddels in het Bbl, het Besluit bouwwerken leefomgeving.
- Voor nieuwe utiliteitsgebouwen met meer dan 5 parkeerplaatsen geldt vanaf 29 mei 2026 minstens 1 laadpunt per 5 plaatsen, plus voorbekabeling, dus een kabel of trekdraad en niet enkel een leeg buisje, voor minstens de helft van de overige plaatsen. Nieuwe kantoorgebouwen krijgen een strengere norm van 1 op 2.
- Voor bestaande utiliteitsgebouwen met meer dan 20 parkeerplaatsen geldt vandaag al minstens 1 laadpunt. Vanaf 1 januari 2027 loopt dat op naar 1 op 10 plaatsen, of leidingdoorvoeren voor minstens de helft van de plaatsen.
Als de kosten voor laadinfrastructuur meer dan 10% van de renovatiekosten bedragen, geldt er een uitzondering. Brancheorganisatie BOVAG lobbyt bovendien bij het ministerie en de Raad van State om de 2027-norm te beperken tot parkeerplaatsen voor gasten, medewerkers en bewoners, en niet voor operationele plaatsen zoals een wagenpark. Voor hotels is dat een reden om de definitieve invulling van de regel te blijven volgen in plaats van nu al met een vast getal te rekenen.
Bron: RVO, EPBD IV: Handreiking eisen laadinfrastructuur
Waarom is inzicht in de netcapaciteit belangrijk voor hotels?
Extra laadpalen verhogen het vermogen dat een hotel nodig heeft, maar dat betekent niet automatisch dat de aansluiting moet worden uitgebreid. De eerste stap is nagaan hoeveel capaciteit er vandaag al beschikbaar is, en hoe die op de site wordt gebruikt.
Een energiebeheersysteem helpt om die bestaande capaciteit beter te benutten. Door het verbruik van het hotel in real time te monitoren, kan het laadvermogen worden afgestemd op de vraag van keuken, klimaatinstallaties en andere essentiële lasten. Komt er meer capaciteit vrij, dan kan er meer vermogen naar de laadpalen gaan.
Dat is belangrijk, want extra netcapaciteit is in Nederland niet altijd snel beschikbaar. Netbeheer Nederland meldde op 24 maart 2025 dat er landelijk 8.440 unieke aanvragen voor teruglevering en 11.922 unieke aanvragen voor afname in de wachtrij stonden, met wachttijden die voor grootverbruikaansluitingen boven 3 keer 80A kunnen oplopen tot 1 tot 5 jaar.
Bron: Netbeheer Nederland, Uitbreidingen van het net worden goed zichtbaar, wachtrijen blijven bestaan; Stedin, Update netcapaciteit
Wat als een hotel toch meer netcapaciteit nodig heeft?
Kan de bestaande aansluiting de huidige en toekomstige energiebehoefte van het hotel niet dragen, dan is het zaak de eigen netbeheerder, Liander, Enexis, Stedin of een andere regionale partij, vroeg te betrekken.
De capaciteitskaart van Netbeheer Nederland laat per regio zien waar nog transportcapaciteit beschikbaar is. Daarnaast is het de moeite waard om te informeren naar een flexibele aansluiting, die vaak sneller toegang geeft tot capaciteit door laden buiten piekmomenten toe te staan, in plaats van te wachten op een volledig onbeperkte aansluiting.
Het uitgangspunt is eerst te bekijken wat de bestaande aansluiting kan dragen, de beschikbare capaciteit te optimaliseren, en pas daarna te bepalen of extra netcapaciteit nodig is.
Bron: Netbeheer Nederland, Capaciteitskaart
Is er subsidie voor laadinfrastructuur bij hotels?
De belangrijkste regeling voor bedrijven is SPRILA, de Subsidieregeling Private Laadinfrastructuur bij bedrijven.
Een aanvraag moet minstens 2.500 euro per locatie bedragen. Voor aanvragen onder 25.000 euro kan de aanvraag na installatie worden ingediend, binnen 13 weken; voor aanvragen van 25.000 euro of meer moet dat vooraf gebeuren, voordat de opdracht wordt gegeven. Een hotel dat op de eigen parking laadpunten voor gasten wil plaatsen, valt in principe onder de doelgroep "ondernemers" van deze regeling.
Voor zwaardere toepassingen bestaat SPULA, gericht op publieke laadinfrastructuur voor zwaar transport, en is er de MIA\Vamil-regeling voor milieuvriendelijke investeringen, waaronder laadpunten voor zware voertuigen en mobiele werktuigen. Het budget daarvoor lag in 2025 lager dan voorheen, dus het is verstandig om de actuele voorwaarden bij RVO te checken voordat een project financieel wordt vastgelegd.
Bron: RVO, SPRILA: subsidie private laadinfrastructuur bij bedrijven
Hoe plant een hotel een laadinfrastructuurproject het best?
Een laadinfrastructuurproject voor een hotel begint best bij de behoeften van de site en de capaciteit die er vandaag al beschikbaar is.
Bepaal eerst welke Bbl-eis van toepassing is, op basis van het aantal parkeerplaatsen en of het gebouw nieuw of bestaand is.
Bekijk vervolgens het huidige energieverbruik en de beschikbare netcapaciteit van het hotel. Een energiebeheersysteem kan het laden van elektrische wagens afstemmen op de andere lasten in het gebouw, zodat de bestaande aansluiting beter benut wordt en onnodige piekmomenten vermeden worden. Voor veel hotels ontstaat daardoor ruimte voor laadinfrastructuur zonder dat de netcapaciteit meteen moet worden uitgebreid.
Kan de bestaande aansluiting de huidige en toekomstige behoefte van het hotel nog steeds niet dragen, dan kan de netbeheerder betrokken worden om extra capaciteit, een netverzwaring of een flexibele aansluiting te bespreken.
Zodra de regelgeving en de beschikbare capaciteit duidelijk zijn, kan het hotel een AC- en DC-laadopstelling kiezen die zowel bij de behoeften van de gasten als bij het bredere energiesysteem past.
Bron: RVO, EPBD IV: Handreiking eisen laadinfrastructuur
Moeten hotels wachten op verdere duidelijkheid over de regels?
De Bbl-eisen liggen grotendeels al vast, maar de precieze invulling van de 2027-norm voor bestaande gebouwen staat nog onder druk van brancheorganisaties zoals BOVAG, die pleiten voor uitzonderingen voor operationele parkeerplaatsen.
Daarop wachten om nu al te beginnen plannen, is geen goed idee. Het aantal parkeerplaatsen en de status van het gebouw kunnen vandaag al bepaald worden, de netcapaciteit kan via de capaciteitskaart nu al gecheckt worden, en SPRILA kan nu al onderzocht worden.
Wie deze stappen alvast zet, hoeft later alleen nog de laatste details aan te passen zodra de definitieve invulling van de 2027-norm bekend is.
Bron: BOVAG, Nieuwe eisen voor hoeveelheid laadpalen bij gebouwen vanaf 2027
Wat zijn de volgende stappen?
Zodra de regelgeving en de netcapaciteit duidelijk zijn, is de volgende stap om te bepalen hoe laden past binnen het bredere energiebeheer van het hotel.