Hoe hotels zich voorbereiden op de Europese elektrificatiedoelstellingen
Voor hotels die laadpalen willen plaatsen, is de juiste laadpaal maar één stuk van de puzzel. AFIR en de EPB-regelgeving leggen nieuwe voorwaarden op, terwijl de beschikbare netcapaciteit vaak bepaalt wat mogelijk is en hoe snel.
Dit is wat hotels in Vlaanderen moeten weten, en waarmee ze nu al aan de slag kunnen.
De verkoop van elektrische wagens in Europa steeg in 2025 met meer dan 30%, tot 28% van alle nieuwe wagens. Voor 2026 gaan prognoses uit van ongeveer één op drie nieuwe wagens die volledig elektrisch is.
Voor hotels brengt die groei nieuwe verplichtingen mee rond laadinfrastructuur. Twee Europese regels zijn daarbij het belangrijkst: de Alternative Fuels Infrastructure Regulation (AFIR) en de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). In Vlaanderen komt daar de eigen EPB-regelgeving nog bovenop.
Samen bepalen ze zowel welke laadpalen een hotel mag plaatsen als hoeveel laadinfrastructuur de parking nodig heeft. Ondertussen kan beperkte netcapaciteit ervoor zorgen dat een uitbreiding van de elektrische aansluiting weken tot maanden langer duurt dan verwacht.
Hotels die laadinfrastructuur plannen, kijken dus best verder dan de laadpaal zelf. Regelgeving, parkinginfrastructuur, netcapaciteit, subsidies en hardware maken allemaal deel uit van hetzelfde traject.
Bron: IEA, Global EV Outlook 2026
Wat betekenen AFIR en de EPB-regelgeving voor hotels?
AFIR en de EPB-regelgeving hebben allebei impact op laadinfrastructuur, maar ze regelen elk een ander onderdeel.
- AFIR legt eisen op aan de laadpaal en de laadervaring. Voor publiek toegankelijke laadpalen gaat het onder meer om betaalmogelijkheden, prijstransparantie, technische standaarden en slim laden.
- De EPB-regelgeving legt eisen op aan het gebouw en de parking. Ze bepaalt wanneer niet-residentiële gebouwen laadpunten en voorbekabeling nodig hebben, op basis van onder meer het aantal parkeerplaatsen en of het gebouw nieuw, bestaand of ingrijpend gerenoveerd is.
Een hotel kan aan de ene regelgeving voldoen en toch niet aan de andere. Bij het plannen van laadinfrastructuur is het dus belangrijk om met beide rekening te houden.
Wat zijn de AFIR-eisen voor laadpalen bij hotels?
Voor publiek toegankelijke laadpalen, inclusief laadpalen die hotels openstellen voor gasten of andere bezoekers, gelden AFIR-eisen die onafhankelijk zijn van de grootte van het gebouw.
- Ad-hoc betalen moet mogelijk zijn zonder abonnement of app. De prijs per kWh moet zichtbaar zijn voordat de laadsessie start.
- Vanaf 1 januari 2027 moet elke laadpaal van 50 kW of meer betaalkaarten rechtstreeks aanvaarden. Laadpalen die vanaf die datum geïnstalleerd of vernieuwd worden, moeten ook slim laden ondersteunen.
Deze eisen gelden op Europees niveau. Hotels die nu investeren in laadinfrastructuur, checken dus best of de gekozen hardware ook in 2027 nog aan AFIR blijft voldoen.
Source: ICCT, European Union Alternative Fuel Infrastructure Regulation: EU Policy Update
Wat zegt de Vlaamse EPB-regelgeving over laadinfrastructuur bij hotels?
Vlaanderen had al vóór de Europese EPBD-herziening eigen EPB-regels over laadpunten, en die zijn intussen al enkele jaren van kracht.
- Sinds 11 maart 2021 moeten nieuwe of ingrijpend gerenoveerde niet-residentiële gebouwen met meer dan 10 parkeerplaatsen minstens 2 laadpunten voorzien, plus leidingen of kabelgoten voor minstens 1 op 4 parkeerplaatsen.
- Sinds 1 januari 2025 geldt diezelfde verplichting van minstens 2 laadpunten ook voor bestaande niet-residentiële gebouwen met meer dan 20 parkeerplaatsen, zonder dat daar een renovatie aan voorafgaat.
De herziene Europese EPBD ligt intussen strenger: minstens 1 laadpunt per 5 parkeerplaatsen voor nieuwe of gerenoveerde gebouwen, met voorbekabeling voor de helft van de overige plaatsen, en 1 op 10 voor bestaande gebouwen met meer dan 20 plaatsen vanaf 2027. De Vlaamse regels liggen momenteel dus onder die Europese ondergrens, en het is aannemelijk dat ze de komende jaren verder aangescherpt worden om daarmee in lijn te komen. Hotels die nu plannen, houden daar best rekening mee in plaats van enkel te bouwen naar de huidige Vlaamse minimumnorm.
Bron: Business Vlaanderen, Wat moet je weten over de verplichte installatie van laadinfrastructuur?
Waarom is inzicht in de netcapaciteit belangrijk voor hotels?
Extra laadpalen verhogen het vermogen dat een hotel nodig heeft, maar dat betekent niet automatisch dat de aansluiting moet worden uitgebreid. De eerste stap is nagaan hoeveel capaciteit er vandaag al beschikbaar is, en hoe die op de site wordt gebruikt.
Een energiebeheersysteem helpt om die bestaande capaciteit beter te benutten. Door het verbruik van het hotel in real time te monitoren, kan het laadvermogen worden afgestemd op de vraag van keuken, HVAC en andere essentiële lasten. Komt er meer capaciteit vrij, dan kan er meer vermogen naar de laadpalen gaan.
Dat is belangrijk, want extra netcapaciteit is niet altijd snel beschikbaar. Fluvius meldt dat er in Vlaanderen vandaag geen actieve netcongestie is, maar het aantal aanvragen voor grotere aansluitingen groeit wel: op 15 september 2026 stonden er via het congestiedashboard onder meer 335 aanvragen voor een offerte, 744 uitgebrachte offertes en 1.500 ondertekende contracten voor hoogvermogen-aansluitingen open, en op 24 april 2026 moesten Fluvius en Elia de voorwaarden voor flexibele aansluitingen al verruimen om bijna 800 wachtende bedrijven verder te helpen.
Bron: Fluvius, Netcongestie in Vlaanderen: cijfers en kaarten; Fluvius, Grid congestion solution for nearly 800 companies seeking grid connection
Wat als een hotel toch meer netcapaciteit nodig heeft?
Kan de bestaande aansluiting de huidige en toekomstige energiebehoefte van het hotel niet dragen, dan is het tijd om Fluvius vroeg te betrekken.
Via de capaciteitswijzer, een online tool die Fluvius sinds 10 januari 2024 aanbiedt, kunnen hotels per perceel nagaan hoeveel middenspanningscapaciteit er nog beschikbaar is, wat de verwachte doorlooptijd en kostprijs zijn, en of een netversterking nodig zal zijn.
Het is ook de moeite waard om te informeren naar een flexibele aansluiting. Die laat vaak sneller laden toe buiten piekmomenten, in plaats van te wachten op een volledig onbeperkte aansluiting.
Het uitgangspunt is eerst te bekijken wat de bestaande aansluiting kan dragen, de beschikbare capaciteit te optimaliseren, en pas daarna te bepalen of extra netcapaciteit nodig is.
Bron: Bouwkroniek, Fluvius publiceert elektrische capaciteitswijzer voor bedrijven
Is er financiële steun voor laadinfrastructuur in hotels?
De federale verhoogde kostenaftrek voor publiek toegankelijke laadpalen, ingevoerd bij wet van 25 november 2021, is intussen afgelopen: die maatregel eindigde op 31 augustus 2024 en is in 2026 niet meer beschikbaar.
Een andere, nog steeds actieve maatregel is de algemene investeringsaftrek voor koolstofemissievrije transportinfrastructuur, die ook laadinfrastructuur omvat. Voor investeringen in 2025 en 2026 bedraagt die aftrek 40%, tegenover 30% voor grote ondernemingen in 2025.
Daarnaast financiert de Vlaamse Ecoboostlening, via PMV, investeringen in emissievrije laadinfrastructuur: leningen tussen 15.000 en 150.000 euro, aan 3% rente, met een looptijd van 3 tot 10 jaar.
Hoe plant een hotel een laadinfrastructuurproject het best?
Een laadinfrastructuurproject voor een hotel begint best bij de behoeften van de site en de capaciteit die er vandaag al beschikbaar is.
Bepaal eerst welke EPB-verplichting van toepassing is, op basis van het aantal parkeerplaatsen en of het gebouw nieuw, bestaand of ingrijpend gerenoveerd is.
Bekijk vervolgens het huidige energieverbruik en de beschikbare elektrische capaciteit van het hotel. Een energiebeheersysteem kan het laden van elektrische wagens afstemmen op de andere lasten in het gebouw, zodat de bestaande aansluiting beter benut wordt en onnodige piekmomenten vermeden worden. Voor veel hotels ontstaat daardoor ruimte voor laadinfrastructuur zonder dat de netcapaciteit meteen moet worden uitgebreid.
Kan de bestaande aansluiting de huidige en toekomstige behoefte van het hotel nog steeds niet dragen, dan kan Fluvius betrokken worden om extra capaciteit, een netversterking of een flexibele aansluiting te bespreken.
Zodra de regelgeving en de beschikbare capaciteit duidelijk zijn, kan het hotel een AC- en DC-laadopstelling kiezen die zowel bij de behoeften van de gasten als bij het bredere energiesysteem past.
Bron: Business Vlaanderen, Wat moet je weten over de verplichte installatie van laadinfrastructuur?
Moeten hotels wachten op strengere EPB-regels?
De huidige Vlaamse EPB-regels zijn al enkele jaren van kracht, maar liggen op dit moment onder de minimumeisen van de herziene Europese EPBD. Een verdere aanscherping ligt dus voor de hand, ook al is de precieze timing daarvan nog niet vastgelegd.
Daarop wachten om nu al te beginnen plannen, is geen goed idee. Het aantal parkeerplaatsen en de status van het gebouw kunnen vandaag al bepaald worden, de beschikbare netcapaciteit kan via de capaciteitswijzer van Fluvius nu al gecheckt worden, en de bestaande steunmaatregelen kunnen nu al onderzocht worden.
Wie deze stappen alvast zet, moet later minder werk verrichten op het moment dat de strengere Europese normen ook in de Vlaamse regelgeving landen.
Bron: FLEET.be, Laadinfrastructuur in gebouwen: nieuw wettelijk kader
Wat zijn de volgende stappen?
Zodra de regelgeving en de netcapaciteit duidelijk zijn, is de volgende stap om te bepalen hoe laden past binnen het bredere energiebeheer van het hotel.