OCPP en OCPI: hoe open protocollen een laadnetwerk vrij laten groeien
Nederland is een beetje het thuisland van open laadprotocollen. OCPI begon hier in 2014 als marktinitiatief, en volgens de Nationale Agenda Laadinfrastructuur hebben alle Nederlandse laadpaalexploitanten en mobiliteitsdienstverleners het protocol inmiddels geïmplementeerd. Toch blijft de keuze voor OCPP en OCPI voor elk groeiend laadnetwerk een strategische beslissing.
OCPP is het protocol tussen een laadpaal en de backoffice. OCPI verbindt een laadnetwerk met mobiliteitsdienstverleners en roamingpartners. Samen bepalen ze of een exploitant vrij kan kiezen of vastzit aan één leverancier.
Kort samengevat
- OCPP regelt de communicatie tussen laadpaal en backoffice (CSMS), OCPI die tussen exploitant en mobiliteitsdienstverleners of roamingplatformen.
- OCPP 2.0.1 werd in 2024 een internationale IEC-norm, OCPP 2.1 volgde in 2025.
- Europese regels schrijven geen OCPP of OCPI voor, en roaming is niet verplicht.
- Nederlandse aanbestedingen vragen wel om open protocollen, en een onderzoek voor het Rijk adviseert om OCPI verplicht te maken.
- Sinds 2025 is een OCPP-certificaat gekoppeld aan een specifieke firmwareversie.
Bronnen: Open Charge Alliance, OCPP Achieves International Standard Status!; European Commission, Questions and answers on the regulation on the deployment of alternative fuels infrastructure; Nationale Agenda Laadinfrastructuur, Wegwijzer Open Markt & Open Protocollen bij contractering; RVO, Eindrapport Onderzoek marktordening publiek toegankelijk laden; Open Charge Alliance, Renewed OCPP Certification Program launched
OCPP vs OCPI: wat is het verschil?
OCPP en OCPI werken elk op een andere schakel van het laadnetwerk.
Via OCPP start en stopt de backoffice laadsessies, ontvangt ze meterwaarden en statusmeldingen, en stuurt ze firmware-updates en slimme laadopdrachten door.
OCPI zorgt er dan weer voor dat mobiliteitsdienstverleners de laadpunten in hun app tonen, sessies kunnen starten en de laadgegevens krijgen die ze nodig hebben om te factureren.
OCPP
OCPI
Verbindt
Laadpaal en backoffice (CSMS)
Exploitant en mobiliteitsdienstverleners of roamingplatformen
Beheerd door
Open Charge Alliance
EVRoaming Foundation
Huidige versies
1.6 (doorgaans als 1.6J), 2.0.1 (IEC 63584) en 2.1 (IEC 63584-210)
2.3.0, versie 3.0 in ontwikkeling
OCPI kan rechtstreeks tussen twee partijen lopen of via een roaminghub die veel exploitanten en dienstverleners tegelijk verbindt. Het principe is in beide gevallen hetzelfde: één standaardkoppeling in plaats van een apart integratieproject per partner.
Bronnen: ElaadNL, Interoperability; Open Charge Alliance, OCPP Achieves International Standard Status!; Open Charge Alliance, OCPP 2.1 edition 1 is now officially published by IEC as IEC 63584-210: 2025; EVRoaming Foundation, OCPI
Waarom remt een gesloten systeem de groei af?
Een laadpaal die alleen met één backoffice praat, maakt de exploitant afhankelijk van de software, de prijzen en de plannen van die ene leverancier. Overstappen naar een andere backoffice betekent dan vaak dat de hardware opnieuw moet worden ingesteld of zelfs vervangen. Met OCPP kies je laadpalen en backoffice los van elkaar, zodat het netwerk van software kan wisselen zonder dat er een monteur langs hoeft.
Bij roaming geldt hetzelfde. Zonder gemeenschappelijke koppeling vraagt elke nieuwe dienstverlener een eigen integratie, terwijl één OCPI-verbinding het netwerk voor veel partners tegelijk opent. In februari 2026 waren bij één Europees roamingplatform alleen al in Nederland 200.535 laadpunten aangesloten, meer dan in enig ander land.
Bron: GIREVE, Roaming in Europe – February 2026
Wat vragen de Europese regels?
Europa stuurt aan op open en verbonden laden, maar schrijft vandaag geen OCPP of OCPI voor. De AFIR-verordening verplicht publieke laadpunten om digitaal verbonden te zijn en ad-hocbetaling aan te bieden, en nieuwe laadpunten moeten slim laden ondersteunen. Sinds april 2026 delen exploitanten bovendien statische en dynamische gegevens met het nationale toegangspunt, in het DATEX II-formaat.
De normenverordening bij AFIR maakt ISO 15118 verplicht voor de communicatie tussen auto en laadpunt, met ISO 15118-20 vanaf 1 januari 2027. OCPP en OCPI staan er niet in, en verplichte roaming heeft de Europese Commissie bewust niet opgenomen. Voor laadpunten in gebouwen vraagt de herziene EPBD wel niet-propriëtaire communicatieprotocollen. De Open Charge Alliance pleit er intussen voor om OCPP 2.1 verplicht te maken bij de herziening van AFIR.
Bronnen: EUR-Lex, Regulation (EU) 2023/1804 on the deployment of alternative fuels infrastructure; EUR-Lex, Commission Implementing Regulation (EU) 2025/655; EUR-Lex, Commission Delegated Regulation (EU) 2025/656; European Commission, Questions and answers on the regulation on the deployment of alternative fuels infrastructure; EUR-Lex, Directive (EU) 2024/1275 on the energy performance of buildings; Open Charge Alliance, OCA Response: Call for Evidence for the Review of EU rules on Alternative Fuels Infrastructure
Wat vraagt Nederland bij publieke laadpunten?
Nederland is concreter dan de EU. De Nationale Agenda Laadinfrastructuur adviseert gemeenten om OCPP en OCPI te stimuleren in aanbestedingen en om propriëtaire roamingprotocollen te vermijden waar een open alternatief bestaat. In de Basisset AC van NKL, een standaardset eisen voor publieke laadpalen, moeten laadgegevens via OCPI naar de dienstverlener en moet de exploitant de gebruikte OCPP-versie opgeven.
Een onderzoek naar de marktordening van publiek laden, in september 2026 gepubliceerd door RVO, gaat nog een stap verder. Het adviseert om OCPI en ISO 15118 verplicht te maken en sectorafspraken te maken over de OCPI-versie en de tariefmodule.
Bronnen: Nationale Agenda Laadinfrastructuur, Wegwijzer Open Markt & Open Protocollen bij contractering; NKL via TenderNed, Basisset AC, Standaardisatie voor publieke laadpalen; RVO, Eindrapport Onderzoek marktordening publiek toegankelijk laden
Waar let je op bij de keuze van hardware en software?
Interoperabiliteit regel je het makkelijkst op het moment van aankoop. Deze vragen helpen om in te schatten of hardware en software ruimte laten om te groeien:
- Is de laadpaal door de Open Charge Alliance gecertificeerd voor precies de firmwareversie die geïnstalleerd wordt? Sinds 2025 staat die versie op het certificaat.
- Welke OCPP-versie ondersteunt de laadpaal vandaag, en is er een upgradepad naar OCPP 2.0.1 of 2.1? Sinds 2026 kunnen fabrikanten hun OCPP 2.1-implementatie testen met de testtool van de Open Charge Alliance, dus testresultaten opvragen mag.
- Welke OCPI-versie ondersteunt de backoffice, en met welke roaminghubs en dienstverleners is die al verbonden?
- Kunnen laadgegevens, tarieven en instellingen van de laadpalen worden geëxporteerd als je van backoffice wisselt?
De overstap van OCPP 1.6 naar versie 2.x vraagt doorgaans een volwaardig migratietraject. Wat daarbij komt kijken, lees je in onze blog over ISO 15118-20.
Meer over wat er verandert met ISO 15118-20
Bronnen: Open Charge Alliance, Renewed OCPP Certification Program launched; Open Charge Alliance, OCPP Compliance Test Tool (OCTT)
Wat betekent dat voor een groeiend netwerk?
Open protocollen houden de belangrijkste keuzes open: welke hardware je plaatst, welke backoffice je gebruikt en met welke partners je samenwerkt.
Hoe groter het netwerk, hoe meer die vrijheid waard is. Nu laadnetwerken steeds vaker over de grens groeien en bestuurders ze via roaming vinden, wordt interoperabiliteit steeds vaker al bij het ontwerp beslist.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen OCPP en OCPI?
OCPP is het protocol tussen een laadpaal en de backoffice. OCPI is het protocol tussen een laadpaalexploitant en mobiliteitsdienstverleners of roamingplatformen, zodat bestuurders met andere apps en laadpassen het netwerk kunnen gebruiken.
Is OCPI verplicht in Nederland?
Er is geen wettelijke verplichting. Aanbestedingen op basis van de Basisset AC vragen om OCPI, en een onderzoek voor het Rijk uit september 2026 adviseert om OCPI verplicht te maken.
Is roaming verplicht onder AFIR?
Nee. De Europese Commissie heeft verplichte roaming overwogen, maar niet opgenomen in AFIR. Publieke laadpunten moeten wel ad-hocbetaling aanbieden, en een app die maar met één exploitant werkt, telt daarvoor niet mee.
Welke OCPP-versie kies je voor een nieuw laadnetwerk?
OCPP 1.6, meestal als 1.6J, wordt nog veel gebruikt. OCPP 2.0.1 en 2.1 zijn inmiddels internationale IEC-normen, en versie 2.1 ondersteunt ook ISO 15118-20, bidirectioneel laden en ad-hocbetaling met de pinpas. Daarmee is dat de meest toekomstbestendige keuze voor nieuwe installaties.
Wat bewijst een OCPP-certificaat?
Een certificaat van de Open Charge Alliance laat zien dat een onafhankelijk lab het product heeft getest tegen de OCPP-specificatie. Sinds 2025 is het certificaat gekoppeld aan een specifieke firmwareversie. Het certificeringsprogramma dekt OCPP 1.6 en 2.0.1; voor OCPP 2.1 is er een testtool waarmee fabrikanten zich op certificering voorbereiden.